Jeśli obawiasz się, że Ty sam lub ktoś z Twoich bliskich może zmagać się z uzależnieniem od gier i/lub hazardu, wskażemy Ci organizacje zajmujące się pomocą w takich przypadkach.

Rozmowa na temat uzależnień nigdy nie jest łatwa. Niezależnie od tego, czego dotyczą, nałogi potrafią mocno namieszać w życiu, w wielu przypadkach doprowadzając chorego i jego bliskich na skraj załamania nerwowego i bankructwa. Do pewnego czasu w naszym społeczeństwie uzależnienia utożsamiano raczej z alkoholikami czy narkomanami – osobami, które nadużywają niezdrowych substancji i po których często już na pierwszy rzut oka widać, że zmagają się z poważnym problemem.

Teraz perspektywa zdecydowanie się jednak rozszerzyła. Przeciętni Polacy wiedzą, że uzależnić można się od naprawdę wielu rzeczy – w tym internetu, gier komputerowych czy gier hazardowych i zakładów bukmacherskich. Wiemy, że z tego typu rozrywek da się korzystać w zdrowy sposób, z zachowaniem umiaru. Zachęcamy do takiego właśnie podejścia! Niektóre osoby tracą jednak kontrolę nad swoim zachowaniem i często potrzebują profesjonalnej porady lekarskiej oraz terapii, aby wrócić na właściwe tory. W artykule przybliżymy problem nałogów, a w szczególności uzależnienia od gier i hazardu. Jeśli obawiasz się, że Ty sam lub ktoś z Twoich bliskich może zmagać się z tego rodzaju kłopotami zdrowotnymi, wskażemy Ci organizacje zajmujące się pomocą w takich przypadkach.

Czym jest uzależnienie?

Na początek warto pokrótce zdefiniować samo uzależnienie. Niezależnie od tego, na jakim aspekcie życie się ono skupia, podstawowy mechanizm jest podobny. Oddawanie się niektórym czynnościom sprawia, że w mózgu wydzielają się substancje powodujące przyjemne uczucie. Mowa chociażby o serotoninie, potocznie nazywanej “hormonem szczęścia”. Wszyscy lubimy przeżywać miłe chwile, ale w przypadku niektórych osób poszukiwanie przyjemnych bodźców może przerodzić się w chorobliwe zapotrzebowanie na ciągłe robienie tego samego. Uzależnienie występuje, kiedy chory odczuwa wręcz przymus dalszego oddawania się danej czynności lub przyjmowania określonej substancji. Jeszcze jedno piwo, jeszcze godzinka przed Facebookiem, jeszcze jeden mecz w najświeższą edycję gry FIFA, jeszcze jeden puszczony kupon – ze świadomie podejmowanej decyzji przeistacza się to w konieczność, od której chory nie potrafi się powstrzymać.

W zależności od tego, od czego dana osoba jest uzależniona, nałóg potrafi mieć różnorodne konsekwencje. Niestety, w większości są one negatywne i dotykają zarówno samych chorych, jak i osób z ich najbliższego otoczenia. Uzależnieni poświęcają nieproporcjonalną ilość uwagi i czasu swojemu problemowi. Przez to często zaniedbują relacje z innymi ludźmi, pracę i edukację, a często nawet higienę i własne zdrowie. W przypadku niektórych nałogów, takich jak uzależnienie od hazardu (choć także alkoholizm i narkomania), pojawiają się również poważne problemy finansowe. Chęć uzyskania środków na dalszą grę może doprowadzić do zadłużenia, a w najpoważniejszych przypadkach nawet do wejścia w konflikt z prawem. Inne nałogi, takie jak na przykład uzależnienie od gier wideo, potrafią być tańsze w “utrzymaniu”, jeżeli chory po prostu wciąż rozpoczyna kolejne rundy, nie kupując przy tym dodatkowych bonusów, skórek czy loot boksów za prawdziwe pieniądze. Niższy wymiar finansowego ryzyka nie niweluje jednak pozostałych negatywnych konsekwencji nałogu. W skrajnych postaciach uzależnienie od gier komputerowych może prowadzić do wykształcenia się kojarzonego z młodymi Japończykami syndromu hikikomori; mowa o odizolowania się od społeczeństwa, zamknięciu w domu i samotnym spędzaniu czasu, zazwyczaj właśnie przed komputerem.

Czy gry uzależniają? Czy hazard uzależnia?

Na te pytania trudno odpowiedzieć jednoznacznie, więc może je przeformułujmy. Czy gry i hazard mogą uzależniać? Tak, zdecydowanie. Sprawa wygląda tu podobnie jak z alkoholem, słodyczami, portalami społecznościowymi… Niektórzy ludzie potrafią latami zachowywać umiar w korzystaniu z tych substancji i rozrywek, ale inni, na daną rzecz wrażliwsi, ryzykują popadnięciem w uzależnienie.

Jak rozpoznać uzależnienie?

Według klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego DSM–IV uzależnienie od hazardu jest chorobą. Jej rozpoznanie następuje w przypadku, kiedy u chorego dostrzega się co najmniej pięć z poniższych dziesięciu, podanych tutaj w skróconej formie, kluczowych objawów schorzenia:

  1. zaabsorbowanie hazardem, ciągłe myślenie na ten temat,
  2. potrzeba podwyższania podczas gry stawek, aby zwiększyć odczuwane zadowolenie,
  3. powtarzające się nieudane próby ograniczenia lub zaprzestania hazardu,
  4. podenerwowanie lub poirytowanie przy próbach ograniczenia lub zaprzestania grania,
  5. traktowanie gry jako sposobu na ucieczkę przed problemami lub na poprawienie złego samopoczucia,
  6. podejmowanie prób „odegrania się” po wcześniejszej utracie pieniędzy w grze,
  7. okłamywanie innych w celu ukrycia prawdziwych rozmiarów swojego zaangażowania w hazard,
  8. podejmowanie nielegalnych działań w celu zdobycia pieniędzy na hazard,
  9. utrata lub narażenie na szwank ważnych związków emocjonalnych, możliwości edukacyjnych, zawodowych itp. ze względu na hazard,
  10. szukanie u innych osób pomocy finansowej w celu poprawienia złej sytuacji ekonomicznej spowodowanej hazardem.

Istnieje oczywiście sporo innych kwestionariuszy i podejść do tematu. Wypisane powyżej objawy można jednak uznać za dobry schemat pozwalający poddać się autorefleksji lub przeanalizować zachowanie bliskiej osoby, którą podejrzewamy o problemy z uzależnieniem.

Co robić przy podejrzeniu uzależnienia?

Podejrzewasz uzależnienie od gier lub uzależnienie od hazardu u siebie albo u bliskiej Ci osoby? W takim przypadku najmądrzejszym wyborem będzie kontakt ze specjalistą. Zmaganie się z uzależnieniem nie należy do łatwych zadań, więc tym bardziej nie ma sensu skazywać się na samotną walkę. Lepiej skorzystać z doświadczenia eksperta w temacie.

Wychodzenie z nałogu to w wielu przypadkach długi i mało przyjemny proces, najczęściej konieczna okazuje się terapia. Wiele osób nie ma ochoty zgłosić się do odpowiedniego ośrodka, ale profesjonalna pomoc jest potrzebna, aby odzyskać kontrolę nad własnym życiem. Jak mówił w wywiadzie dla Goal.pl autor bloga postawnasiebie.org, który zdołał uporać się z uzależnieniem i teraz dzieli się swoimi doświadczeniami: “Niełatwo było przestać. Trudno było się przyznać. Jeszcze trudniej było dopuścić do siebie myśl, że jedynym ratunkiem dla mnie jest odwyk. Do tego ta rozłąka z ukochaną i z rodziną na 8 tygodni… Trudno było wytrzymać. I choć moje problemy nie skończyły się z końcem terapii w ośrodku – było warto”.

Na szczęście w naszym kraju funkcjonuje dużo organizacji, które służą pomocą osobom podejrzewającym u siebie lub u bliskich uzależnienie od hazardu. Można zarówno zasięgnąć informacji na stronach internetowych, jak i odbyć rozmowę telefoniczną lub rozpocząć uczestnictwo w specjalnych spotkaniach odbywanych na zasadzie terapii grupowej. Zapoznaj się z kilkoma opcjami kontaktu ze specjalistą.

Numer telefonu 801 889 880

To telefon zaufania przy Instytucie Psychologii Zdrowia PTP. Jest skierowany dla wszystkich osób mających problemy z uzależnieniami behawioralnymi, a w to wlicza się uzależnienie od gier hazardowych. Oczywiście może tam zadzwonić nie tylko sam chory, ale także osoba bliska nałogowego hazardowca. Telefon jest czynny codziennie (włączając weekendy) w godzinach od 17.00 do 22.00. Koszt minuty połączenia jest zgodny z taryfą operatora.

Anonimowi Hazardziści

Nazwa tej organizacji przywodzi na myśl Anonimowych Alkoholików – i słusznie, ponieważ działa ona na podobnych zasadach. Stanowi grupę wsparcia dla osób dotkniętych nałogiem hazardowym. Starsi, już wyleczeni koledzy pomagają w niej tym młodszym, wciąż zmagającym się z problemem. Kontakt jest możliwy pod numerem telefonu 881 488 990. Anonimowi Hazardziści organizują regularne spotkania na terenie Polski, a także w kilku zagranicznych miastach z dużą społecznością Polaków. Na stronie internetowej www.anonimowihazardzisci.org możesz zapoznać się z lokalizacjami i harmonogramem. Udział w spotkaniach jest bezpłatny, organizacja utrzymuje się z dobrowolnych datków.

Profilaktyka uzależnień

Podobnie jak z większością schorzeń, także w kwestii uzależnienia od hazardu wydaje się oczywistym, że lepiej zapobiegać niż leczyć. Do stawiania zakładów, tak jak do każdego hobby, trzeba podchodzić z dużą dozą umiaru i zdrowego rozsądku.

Jeśli planujesz grać u bukmachera, koniecznie wyznacz sobie jakieś limity, których będziesz się trzymać. Jeśli obawiasz się, że się zapomnisz, możesz dosłownie zablokować sobie możliwość gry powyżej określonej liczby godzin dziennie albo złotówek tygodniowo – polscy bukmacherzy oferują taką usługę. Nie chodzi nam jednak wyłącznie o takie drastyczne rozwiązania. Po prostu warto kontrolować swoje zachowanie i nie dać się wciągnąć w cykl, w którym, na przykład, po dotkliwej przegranej stawiamy kolejne zakłady, byle tylko z powrotem wyjść na zero. Warto od samego początku przygody z hazardem kontrolować swoje wydatki na ten cel i zwrócić uwagę na to, żeby nie pochłaniał on za dużo czasu. Dobrze od czasu do czasu robić sobie przerwy na odświeżenie umysłu. Jeśli myśl o niewchodzeniu na stronę bukmachera przez kilka dni czy tygodni wzbudza w Tobie dyskomfort, możliwe, że musisz zastanowić się, czy nie jesteś za bardzo zaangażowany. Pamiętaj, że wszystkie hobby powinny czynić nasze życie lepszym, a nie gorszym. Jeśli hazard to dla Ciebie głównie źródło stresu i strat finansowych, a nie niewinna rozrywka, przy której pilnujesz się, żeby wychodzić przynajmniej na zero, to rozważ przeprowadzenie rozmowy na ten temat ze specjalistą od uzależnień – lepiej nie ryzykować!

Jeżeli natomiast bliska Ci osoba zajmuje się zakładami, a Ty nie wiesz, czy jest to dla niej zwykłe hobby, czy może już problem – koniecznie zwróć uwagę na objawy uzależnienia od hazardu, które wcześniej zawarliśmy w artykule. Zastanów się, czy znajdują one odzwierciedlenie w rzeczywistości. Pamiętaj, aby dać swojemu bliskiemu odczuć, że jesteś po jego stronie i że może Ci on zaufać. Postaraj się raczej wykazać zainteresowanie, a nie od razu otwarcie go krytykować – w takim przypadku może on zamknąć się w sobie i jeśli wpadnie w tarapaty, to skutecznie je przed Tobą ukrywać.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat uzależnień od gier hazardowych, sugerujemy skontaktować się z jedną z organizacji, do których zamieściliśmy kontakt w artykule. Ostatecznie największą wagę zawsze powinna mieć opinia eksperta, który zapoznał się z konkretnym przypadkiem danego chorego.

Strona główna